شبکه ایران_ طی روزهای اخیر موضوع خوشه‌بندی خانوارها از سوی مرکز آمار و قرار گرفتن مردم در میان سه گروه اعلام شده، برداشت‌های اشتباهی را در میان مردم به دنبال داشت. زیرا این موضوع در میان آنها مطرح شده بود که دولت فقط به افرادی که در خوشه اول و دوم قرار دارند یارانه نقدی پرداخت کرده و خوشه‌سومی‌ها از این یارانه بهره‌ای نخواهند برد. ضمن آنکه به دلیل برخی اشتباهات آماری ناشی از اطلاعات غلط داده شده، برخی از اقشار کارگران و کارمندان در خوشه سوم قرار گرفته‌اند.

اجرای درست هدفمندی یارانه‌ها، تحقق همان مواردی است که رئیس جمهوری در تبیین قانون یارانه‌‌ها از آن به عنوان اصل مهم در اقتصاد کشور یاد کرده است. دقت عمل در نحوه انجام کار به گونه‌ای که در توزیع یارانه‌ها، آنان که مستحق‌تر هستند، سهم بیشتری باید داشته باشند، اصل مهمی است که دولت بارها اعلام کرده برای اجرای آن به همه جزئیات دقت خواهد کرد.
از این رو مشخص شدن وضعیت درآمدی مردم برای اینکه بتوان گام نخست را در تهیه یک بانک اطلاعاتی از وضعیت اقتصادی خانوارها برداشت، نیازمند ارائه اطلاعات این بخش از سوی مردم بود. براین اساس دولت برای شناخت اولیه از دهک‌بندی دقیق جامعه، بانک اطلاعاتی خود را از طریق مرکز آمار با ارائه فرم‌هایی به خانوارها تکمیل کرد.

بقیه در ادامه مطلب

با این حال، بارها اعلام شد دولت اقدامات لازم را برای اصلاح آمارهای مردم تا اردیبهشت‌ماه آینده انجام خواهد داد و مردم از این بابت نگرانی نداشته باشند. هرچند که شروع این اصلاحات کلید خورده و دولت هم اعلام کرد که به دقت به این موضوع رسیدگی می‌کند تا حقی از کسی ضایع نشود. اما در این میان مخالفان دولت، همانند سابق این بار خوشه‌بندی را در تیررس انتقادات خود قرار داده و جمع‌آوری اطلاعات اقتصادی خانوار توسط مرکز آمار و اعلام آن در قالب خوشه‌بندی را یک اشتباه بزرگ دولت قلمرداد کرده‌اند.

این انتقادها در کنار چگونگی اطلاع‌رسانی رسانه‌های منتقد دولت در تبیین درست خوشه‌بندی سبب شد تا رئیس‌جمهوری در گفتگوی تلوزیونی خود با تاکید بر اینکه مردم نگران خوشه‌بندی درآمدی مرتبط با هدفمندسازی یارانه‌ها نباشند، اعلام کند، یارانه‌ها به همه مردم تعلق می‌گیرد اما برای برخی بیشتر خواهد بود.

تاکید احمدی‌نژاد بر اینکه یارانه‌ها به همه مردم تعلق خواهد گرفت از این رو مردم خوشه‌بندی را از ذهنشان کنار بگذارند، سبب شده تا در دو روز اخیر برخی از روزنامه‌ها و سایت‌های خبری مخالف دولت،‌ این‌بار سخنان رئیس جمهوری را "عقب‌نشینی دولت از خوشه‌بندی" و "40میلیون ساعت کار کارشناسی بیهوده" عنوان کنند.

آنچه که در حمله به سخنان رئیس جمهوری در بحث خوشه‌بندی باید به آن اشاره کرد، این است که مردم اطلاعات کاملی از دهک‌های جامعه ندارند از این رو مرکز آمار این اطلاعات را در قالب خوشه‌بندی مطرح کرد تا اجرای قانون یارانه‌ها برای مردم عادی و شهروندان ساده‌تر و درک آن راحت‌تر باشد و آنها بدانند دولت قرار است به چه نحوی یارانه نقدی آنها را پرداخت کند.
در واقع مرکز آمار با عنوان این مساله خوشه‌بندی، چگونگی تقسیم‌بندی خانوارها را اعلام کرد و نه اینکه کدام قشر از افراد جامعه مستحق یارانه نقدی هستند.

با این حال، انتقادی که به نوع خوشه‌بندی از سوی این رسانه‌ها مطرح شده، نوع نمونه‌گیری و پر کردن فرم‌ها از سوی مرکز آمار و در آخر چگونگی خوشه‌بندی است.
در حالی که مرکز آماراعلام کرده طبق اطلاعات داده شده از سوی خانوارها، خوشه‌بندی را اعلام کرده است، نه نمونه‌گیری‌های کوچک. در واقع مرکز آمار از طریق فرم اطلاعات اقتصادی خانوار در اختیار دارد که اطلاعات دارایی‌ها و درآمدهای حدود 61 میلیون از 73 میلیون ایرانی را در خود جای داده است.

اما با این حال، در همان اوایل اعلام خوشه‌بندی و آگاهی بسیاری از مردم از وضعیت خود، رئیس جمهوری اعلام کرد که شخصا به این مساله رسیدگی خواهد کرد. ضمن آنکه احمدی‌نژاد تاکید کرد که خوشه‌بندی نوعی گروه‌بندی است اما به این معنی نیست که به آنها یارانه نقدی پرداخت نشود. زیرا این خوشه‌بندی‌ها یک طرح آزمایشی بوده و حداقل تا سه مرحله دیگر بازآزمایی خواهد شد تا خطای آن رفع شود ولی یارانه نقدی به همه ایرانی‌ها پرداخت خواهد شد.

تلقی این مساله سبب شد تا مخالفان دولت اظهارات احمدی‌نژاد را نوعی عقب‌نشینی دولت از چارچوب اجرایی مورد نظر خود تلقی کنند. ضمن آنکه صرف وقت از سوی سرپرست‌های خانوار برای تکمیل فرم‌های مرکز آمار را یک امر بیهوده دانسته و آن را به زعم خود" تلف شدن میلیون‌ها ساعت از وقت مردم" توصیف کنند.
در حالی که دولت از این طریق بود که شروع و گام نخست اجرای هدفمندی یارانه‌ها را برداشت تا بتواند پرداخت یارانه به همه قشرها ولی متناسب با درآمد آنها را تحقق بخشد.

چرا از بانک اطلاعات بانک خودرو و املاک استفاده نشد!؟
انتقاد و اعتراض به دولت در چگونگی جمع‌آوری اطلاعات اقتصادی خانوارها، موضوع دیگری است که طی روزهای اخیربه آن پرداخته و تصریح شده که " با استفاده از سیستم متمرکز بانک در کنار بانک اطلاعات املاک در سازمان ثبت املاک و وجود بانک اطلاعات خودرو نزد مرکز راهور خودرو" مرکز آمار می‌توانست صحت بسیاری از مشکلات ایجاد شده را برطرف کند.
اما بررسی سایت مرکز آمار برای تصحیح اطلاعات ثبت شده، به خوبی نشان می‌دهد که اطلاعاتی که خانوارها داده‌اند با همان دو منبعی که منتقدان به آن اشاره کرده‌اند، منطبق شده است. اگر در سایت مرکز آمار برای اصلاح اطلاعات در نظر گرفته هم که مراجعه کنید زمانی که بخواهید از خوشه خودتان اطلاع پیدا کنید به شما می‌گوید که آیا اطلاعات داده شده شما به همین دو منبع مطابقت دارد یا نه.

در عین حال مطرح کردن این موضوع که با داشتن دو منبع بانک اطلاعات خودرو و مسکن می‌توان بدون پرسیدن از مردم خوشه‌بندی کرد، نشان می‌دهد منتقدان اطلاع ندارند که بانک اطلاعات مسکن به طور جامع وجود ندارد زیرا هنوز اسناد دستی صادر می‌شود و اینکه چگونه می‌توان از روی مالکیت ماشین خوشه‌بندی را مشخص کرد؟!
پرسش‌های مختلفی در این رابطه وجود دارد از جمله اینکه، آیا مردم متناسب با داشتن ماشین درآمد دارند؟ ممکن است فردی با داشتن خودروی پژو، درآمد ماهیانه کم و یا زیادی داشته باشد. در واقع کاملا واضح است کسانی که این ماشین را دارند ممکن است درآمد آنها از ماهی 400 هزار تومان چند میلیون تومان باشد. حال آیا می‌شود آنها را در یک خوشه قرار داد؟

تطبیق دادن این مسائل با کشورهای دیگر از این نظر که همانند آنها چرا دولت اقدام نکرده است، گواه دیگری است بر ناآگاهی منتقدانی که نمی‌دانند هر سیستمی در هر کشوری نمی‌تواند منطبق با یک کشور دیگر باشد. زیرا باید به داشته‌ها و ابزار موجود نگاه کرد و اینکه به جز راهی که دولت برای تعیین درآمد خانوار در پیش گرفت، آیا راهکار دیگری وجود داشته که منتقدان از گفتن آن عاجز بوده‌اند؟! ویا صرف انتقاد بدون دلیل و رهنمود برای اصلاح آن می‌تواند کمکی به آگاهی و اطلاع مخاطبانی که به دنبال اصلاح اطلاعات آماری خود هستند، بکند.

درواقع رسانه‌های که فقط به دنبال انتقاد بوده و نه ارائه راهکار، باید بدانند هدفمند کردن یارانه‌ها یک طرح ملی است و صرفاً اجرای آن بر دوش دولت قرار گرفته است و همانطوری که رئیس جمهوری بر آن تاکید دارد: "این طرح به نفع همه ملت است از این‌رو باید دست به دست هم داده و آن را به بهترین نحو ممکن به اجرا در آوریم."
از این رو تاکید احمدی‌نژاد بر اینکه مردم ذهنیت خود درباره خوشه‌بندی را کنار بگذارند، تلاش برای کاهش نگرانی عمومی در مورد خوشه‌بندی‌ و همراه کردن باور عمومی با دولت در اجرای این طرح بود و نه پاک کردن صورت مساله و اصل قانون یارانه‌ها.